İstemi Betil

İstemi Betil kimdir?

İstemi Betil, oyunculuğu sahne, sinema ve televizyonun yanı sıra seslendirme alanında da sürdüren bir sanatçıydı. 21 Aralık 1943’te İstanbul’da doğdu. Ankara Devlet Konservatuvarında tiyatro eğitimi aldı. Devlet Tiyatroları bünyesinde farklı oyunlarda sahneye çıktı; tiyatro yönetmenliği de yaptı. Wikipedia’daki oyun listesi, 1960’ların sonundan başlayarak farklı yazarların eserleriyle kurduğu sahne ilişkisini gösterir. Bu çalışmalar, televizyonla tanınmasından önceki mesleki geçmişinin önemli bir bölümünü oluşturdu.

Rol aldığı tiyatro eserleri arasında Cadı Kazanı, Kral Üşümesi, Haydutlar, Altı Kişi Yazarını Arıyor ve Midas’ın Kördüğümü bulunuyordu. Son Gülen, Çocuğum ve Aykırı İkili gibi oyunları yönetti. Sahne çalışmalarına paralel olarak Dudaktan Silaha, Tanrı Misafiri ve Alın Yazısı gibi sinema yapımlarında oynadı. 1998 yapımı Cumhuriyet’te Douglas MacArthur’u canlandırdı. Televizyonda ise Üvey Baba’nın Avukat Hulki karakteri, rol adıyla kayda geçen çalışmalarından biri oldu.

Kurtlar Vadisi dizisinde Laz Ziya karakterini canlandırması, Betil’in televizyon kariyerinde geniş kitlelerce tanınmasını sağladı. Ziya Yılmaz adıyla da anılan bu karakteri 2003–2005 döneminde oynadı. Wikipedia filmografisi rolü 1–95. bölümlerle ilişkilendirir; Sinemalar biyografisi de sanatçının Laz Ziya karakteriyle tanındığını belirtir. İki kaynak bu rol konusunda uyuşur. Sonraki televizyon çalışmalarında Karagümrük Yanıyor ve Mahşer gibi yapımlar da yer aldı.

Seslendirme, sanatçının kariyerinin ayrı bir çalışma alanıydı. Yüzüklerin Efendisi serisinde Gandalf karakterinin Türkçe sesini üstlendi. Kirk Douglas ve Anthony Quinn gibi oyuncuları da seslendirdi. Böylece izleyiciyle yalnız kendi oynadığı karakterler üzerinden değil, başka oyunculara verdiği ses aracılığıyla da buluştu. Wikipedia ve Sinemalar biyografileri bu seslendirme çalışmalarını ortak biçimde kaydeder. Betil, 11 Kasım 2011’de Yalova’da hayatını kaybetti. Tiyatro oyunculuğu, oyun yönetmenliği, kamera önü rolleri ve seslendirmeyi bir araya getiren mesleki bir birikim bıraktı.

İstemi Betil, Kurtlar Vadisi dizisinde Laz Ziya karakterini canlandırdı