Deniz'in telefonuna akşam saat sekizde bir e-posta düşüyor. Ajansı, bir gündüz kuşağı dizisi için iki sahnelik bir kayıt istiyor ve son teslim iki gün sonra öğlen. Deniz gerçek biri değil; yıllardır çalıştığım oyuncuların yaşadıklarından derlediğim bir örnek. Ama başına gelenler çok tanıdık. Bu yazıda self tape çekimi sürecini Deniz'in ilk denemesinden başlayarak birlikte düzelteceğiz. Telefonunu yanına al, okurken bazı şeyleri hemen deneyeceksin.
Deniz'in ilk kaydında ne oldu
Deniz heyecanla salona geçiyor. Arkasında büyük bir pencere var, akşam ışığı güzel geliyor diye düşünüyor. Telefonu kitaplığın rafına dik olarak yaslıyor. Arkadaşını çağırıyor, o da telefonun hemen arkasından, yüksek sesle karşı replikleri okuyor. Altı tekrar çekiyorlar.
Videoyu izlediğinde Deniz'in yüzü karanlık. Pencere arkasında kaldığı için kamera ışığa göre ayar yapmış, yüz silüete dönmüş. Dikey kadrajda omuzlar kesik, başın üstünde fazla boşluk var. En çok da arkadaşının sesi rahatsız ediyor; telefona çok yakın durduğu için onun replikleri Deniz'inkilerden yüksek çıkmış. Kitaplıktaki kitapların sırtlarını okumak, Deniz'in yüzünü okumaktan daha kolay.
Deniz kötü bir oyuncu değil. Sadece kaydın teknik tarafı, oyunculuğunun izlenmesine engel oluyor. Seçme videolarını izleyen kişi bunu çoğu zaman ilk birkaç saniyede fark eder.
On dakikalık ışık ve kadraj testi
Şimdi senin sıran. Telefonunu al ve şu küçük testi yap:
- Evinde gün ışığı alan bir pencere bul ve yüzünü pencereye dön. Pencere kameranın arkasında ya da hafifçe yanında olsun, senin arkanda değil.
- Arkanda düz, sade bir duvar olsun. Açık gri, krem ya da yumuşak bir mavi iyi sonuç verir. Uygun duvar yoksa düz bir çarşaf ya da perde de iş görür.
- Telefonu yatay çevir ve göz hizana yerleştir. Kitap yığını, bir tripod, ne bulursan.
- Kadrajı göğüs hizasından başının biraz üstüne kadar ayarla. Gözlerin kadrajın üst üçte birine yakın dursun.
- Otuz saniye boyunca adını söyle, hafifçe sağa sola dön. Sonra kaydı izle.
Yüzün düzgün aydınlanmış mı? Gözlerinde küçük bir ışık parıltısı görebiliyor musun? Gölge yüzünün yarısını kapatıyorsa telefonu ya da kendini pencereye biraz daha çevir. Akşam çekmen gerekiyorsa tavandaki tek lambaya güvenme; bir masa lambasını beyaz bir kâğıda ya da duvara doğru yansıtmak bile daha yumuşak bir ışık verir.
Deniz ertesi gün bunu yaptı. Kitaplığın önünden kalkıp koridordaki boş duvarın önüne geçti, pencereyi karşısına aldı. Aynı oyunculuk, bambaşka bir video.
Okuyucu nerede durmalı
Karşı replikleri okuyan kişi kaydın en çok ihmal edilen parçasıdır. Deniz'in arkadaşı kendini sahnenin içinde sandığı için oynamaya başlamıştı. Okuyucunun görevi oynamak değil, metni düz, sakin ve senden daha alçak bir sesle vermektir.
Okuyucuyu kameranın hemen yanına, lensin bir iki karış sağına ya da soluna yerleştir. Böylece ona baktığında gözlerin kameraya yakın bir çizgide olur ve izleyen kişi yüzünün iki tarafını da görebilir. İstenmedikçe doğrudan lense bakma; izleyen kişinin sahneye inanmasını zorlaştırır.
Küçük bir egzersiz: Okuyucunla yalnız ilk dört repliği çek. Sonra izle ve sadece sese odaklan. Onun sesi seninkini bastırıyorsa biraz geri çekilsin ve daha alçak okusun. Okuyucu bulamazsan karşı replikleri önceden kaydedip çalabilirsin, ama karşında yaşayan birinin olması neredeyse her zaman daha iyi sonuç verir.
Self tape çekimi sırasında oyunculuğa dönmek
Teknik sorunlar çözülünce Deniz'in asıl derdi ortaya çıktı: kamera karşısında küçülmek. Kendi evinde, tek başına kayıt yaparken birçok oyuncu ya gereğinden fazla büyür ya da kendini izleyerek oynar.
Deniz'e verdiğim egzersizi sen de yap. Sahnenin ilk repliğinden önce, karakterin o odaya girmeden hemen önce ne yaşadığını bir cümleyle kâğıda yaz. Kaydı başlat, üç saniye bekle, o cümleyi içinden düşün, sonra başla. Bu üç saniyelik sessizlik, sahneye bir yerden geliyormuşsun hissini verir. Kurguda bu saniyeleri kırpabilirsin; yüzüne kalan izi kırpamazsın.
Sonra ikinci bir okuma çek. Aynı metin, farklı bir niyet. Birinde karakter karşısındakinden bir şey istiyor, öbüründe ondan bir şey saklıyor. Talimatta iki yorum istenmediyse ikisini birden gönderme; ama çekmek sana hangisinin daha canlı olduğunu gösterir. Self tape çekimi, setin aksine, kendi temponda deneme yapabildiğin nadir anlardan biri. Bunu lehine kullan.
Bir uyarı: Yirmi tekrar çekme. Deniz ilk gece altı, ikinci gün sekiz tekrar çekti ve en iyisi ikinci günün üçüncüsüydü. Bir noktadan sonra her tekrar biraz daha mekanikleşir.
Göndermeden önce son bakış
Kayıt bitti, sıra teslimde. Deniz'in son kontrol listesi şöyleydi, senin de işine yarar:
- İstenen tanıtım bölümü var mı? Bazı yapımlar videonun başında ad, boy ya da yaşadığın şehri ister, bazıları istemez. Talimatı yeniden oku.
- Dosya adı istenen biçimde mi? Genellikle ad, soyad ve rol adı istenir.
- Videonun başındaki ve sonundaki gereksiz saniyeler kırpıldı mı?
- Ses net mi? Kulaklıkla bir kez dinle; buzdolabı, trafik ya da televizyon sesi var mı?
- Dosya biçimi ve gönderim yolu ajansın belirttiğiyle uyumlu mu?
- Son teslim saatinden yeterince önce mi gönderiyorsun? Son dakikaya bırakılan yüklemeler sık sık takılır.
Deniz videoyu teslimden birkaç saat önce ajansına gönderdi. Rolü alıp almadığı bu yazının konusu değil, çünkü bunu iyi bir kayıt tek başına belirlemez. Ama izleyen kişi bu kez onun yüzünü, gözlerini ve sahnedeki niyetini rahatça görebildi. Bir seçme videosundan beklenebilecek en dürüst şey de bu.
Bu akşam, elinde bir seçme yokken bile, on dakikalık ışık testini bir kez yap ve köşeni hazırla. Kurulumun hazır olursa, bir gün akşam sekizde gelen o e-posta seni paniğe sokmaz.
Bunlar da işine yarayabilir: dizi ve film yazıları, başvuru formu.
Sık sorulan sorular
Telefon kamerası seçme kaydı için yeterli mi?
Çoğu güncel telefon seçme kaydı için yeterli görüntü kalitesi verir. Belirleyici olan genellikle ışık, ses ve kadrajdır. Mümkünse telefonun arka kamerasını kullan, çünkü çoğu modelde ön kameradan daha iyi sonuç verir.
Seçme videosunda kurgu yapabilir miyim?
Genellikle sahnenin tek parça ve kesintisiz olması beklenir; sahne içinde kesme yapmak hoş karşılanmaz. Baştaki ve sondaki boşlukları kırpmak yeterlidir. Birden fazla sahne istendiyse talimatta belirtildiği gibi birleştir ya da ayrı dosyalar gönder.
Ayrı bir mikrofon almam gerekir mi?
Sessiz ve yankısız bir odada telefonun kendi mikrofonu çoğu zaman iş görür. Odan çok yankı yapıyorsa halı, perde ya da yastıklar sesi yumuşatır. Sık kayıt yapıyorsan küçük bir yaka mikrofonu işini kolaylaştırabilir.
