Sevgili yeni yüz,
Dün akşam telefonuna bir dosya geldi. İçinde bir sürü kısaltma, sayı, saat. Bir yerde de senin adın ve yanında bir saat yazıyor. Panik yok. Ben reji asistanıyım, o dosyayı hazırlayan ekipteyim. Çekim planı nasıl okunur, çağrı saati ne demek, sana kısa kısa anlatayım. İlk günün biraz daha rahat geçsin.
Önce kendi saatine bak
Çağrı saati, sette olman gereken saat. Evden çıkacağın saat değil. Yola çıkacağın saat de değil. Sette, reji ekibinden birine adını söylediğin an. Planında yedi buçuk yazıyorsa yedi buçukta reji masasının önündesin. Hatta on dakika önce.
Neden bu kadar sıkı? Çünkü senden sonra makyaj, saç, kostüm sırası var. Sen beş dakika geç kalırsan makyaj beş dakika kayar. Kameraya hazır olma saatin kayar. Bir sahne kayar. Zincir böyle işliyor ve zincirin bir halkası sensin.
Bazı planlarda senin satırında iki ya da üç saat yazar. İlki çağrı. Sonra makyaj ve kostüm. En sonda hazır. Hazır, kameranın önüne geçmeye hazır olduğun saat demek. Çekimin o saatte başlayacağı anlamına gelmez. Bekleyebilirsin. Bekleyeceksin de.
Servis varsa servis saatine ayrıca bak. Servisin kalkış saati ile çağrı saatin farklıdır. Servisi kaçırırsan bize hemen haber ver. Kendi başına yola çıkıp sessizce gelmeye çalışma; nerede olduğunu bilmemiz gerekiyor.
Çekim planı nasıl okunur, en üstten başla
Planın en üstü genel bilgi. Yapımın adı, çekim gününün numarası, tarih. Genel çağrı saati yazar; bu ekibin çoğunun geldiği saattir, senin saatin olmak zorunda değil. Burada karıştıran çok olur, dikkat.
Sonra lokasyon gelir. Adres, bazen konum bağlantısı, araç park yeri. Yemek saati yazar. Hava durumu, gün doğumu ve gün batımı saatleri yazar; dış çekimlerde bunlar bütün günü belirler. Gün ışığı biterse sahne biter.
En önemlisi irtibat numaraları ve en yakın hastanenin adresi. O telefon numarasını rehberine kaydet. Kaybolursan, gecikirsen, hastalanırsan arayacağın numara o.
Sahne satırları ve kısaltmalar
Ortada bir tablo göreceksin. Her satır bir sahne. Genelde şunlar yazar:
- Sahne numarası: Senaryodaki numara. Senaryo elindeyse aç, o sahneyi oku.
- İç ya da dış: Sahnenin içeride mi dışarıda mı çekileceği. Dış yazıyorsa havaya göre giyin, yanına mont al.
- Gündüz ya da gece: Sahnenin hikâyedeki zamanı. Gece sahnesi gündüz çekilebilir, tersi de olur. Kafan karışmasın.
- Kısa açıklama: Sahnede ne olduğunu tek cümleyle anlatır. Mutfakta tartışma, sokakta karşılaşma gibi.
- Sayfa: Sahnenin senaryoda kapladığı uzunluk. Kısa sahne çabuk biter, uzun sahne vakit alır.
- Oyuncular: Genelde isim değil numara yazar. Her karakterin bir numarası vardır.
Sıra önemli. Sahneler senaryodaki sırayla çekilmez, mekâna ve ışığa göre dizilir. Senin sahnen planda dördüncü sıradaysa, ilk üç sahne bitmeden kameraya geçmezsin. Ama bu, öğlene kadar serbestsin demek değil. İlk sahneler erken biterse seni öne alırız. Setten uzaklaşma.
Kendi numaranı bul
Çekim planı nasıl okunur diye soranlara ben hep önce bunu söylerim: numaranı bul. Planda oyuncu listesi ayrı bir bölümdedir. Karakter adları, oyuncu adları, numaralar. Kendi numaranı bul, sonra sahne tablosunda o numarayı ara. Hangi sahnelerde olduğunu bir bakışta görürsün.
Set oyunculuğu yapıyorsan ya da kalabalık sahnedeysen bazen ayrı bir başlık altında toplu yazılırsın. Kostüm notu varsa orada olur. Kendi kıyafetinle gel, koyu renk getir, yazılı ya da logolu kıyafet getirme gibi. Bu notu ciddiye al. Logolu tişörtle gelen oyuncuya yedek kıyafet bulmak için koşan kişi genelde ben oluyorum.
Özel not satırı da olabilir. Saçını yıkamadan gel, tıraş olma, gözlüğünü getir. Ne yazıyorsa onu yap. Anlamadıysan sor, tahmin etme.
Plan değişirse ne yaparsın?
Değişir. Hava bozulur, bir mekân son anda iptal olur, bir oyuncu hastalanır. Revize plan gelir. Genelde dosyanın adında ya da en üstünde revize, ikinci versiyon gibi bir not olur. Her zaman en son geleni geçerli say. Eski planla gelmek, yanlış saatte gelmek demek.
Gece geç saatte mesaj gelebilir. Yatmadan önce telefonuna son kez bak. Sabah kalkınca bir kez daha bak. Planı aldığını reji ekibine kısa bir mesajla bildir; bazı setler bunu özellikle ister. Senin tamam yazman, bizim listemizden bir soru işaretini silmemizi sağlar.
Planın en altında bazen ertesi günün ön planı olur. Kesin değildir ama fikir verir. Yarın da çağrılıyorsan oradan görürsün, akşamını ona göre ayarlarsın.
Son bir şey. Bir şeyi anlamadıysan utanma. Reji masasına gel, telefondaki planı göster, sor. Yanlış anlaşılmış bir saat yüzünden ilk gününün tatsız geçmesini istemem. Herkes ilk gününde o tabloya boş boş baktı. Ben de baktım.
Sette görüşürüz.
Bir reji asistanı
Bunlar da işine yarayabilir: Oyunculuk Alanında Yeni Yüzler Görmek, Dizideki Yeni Yüzlerden Biri Olmak, başvuru formu.
Sık sorulan sorular
Çağrı saatinden çok erken gelmek sorun olur mu?
On, on beş dakika erken gelmek iyi karşılanır. Çok daha erken gelirsen ekip henüz kurulum yapıyor olabilir ve seni karşılayacak kimse bulunmayabilir. Erken vardıysan sete dalmadan reji ekibine geldiğini haber vermen yeterli.
Çekim planı bana gelmediyse ne yapmalıyım?
Önce ajansına ya da seni çağıran kişiye sor, çünkü plan bazen onlar üzerinden iletilir. Gece geç saate kadar bir şey gelmezse çekeceğin sahne ve saat konusunda yazılı teyit iste. Tahmini bir saatle yola çıkmak en sık yapılan hatalardan biri.
Çekim planda yazan saatten uzun sürerse ne olur?
Setlerde gün uzayabilir ve bu durum sık yaşanır. Çalışma süresi ve ek süreler için geçerli olan, imzaladığın sözleşme ve yapımın kurallarıdır. Emin olmadığın bir durum olursa bunu ajansınla konuşman en doğrusu.




