Bir ilan yayımlandığında, bizim masada o metnin arkasında bir takvim, bir mekân listesi ve bir çekim haftası durur. Yapım koordinatörü olarak ilanların yazılmasına sık sık dahil oluyorum ve pek çok başvurunun tarif yanlış okunduğu için elendiğini görüyorum. Cast ilanı karakter tarifi, yalnızca 'nasıl biri arıyoruz' sorusunun cevabı değildir; aynı zamanda 'hangi gün, nerede, kaç saat' sorusunun kısaltılmış halidir. Aşağıda en çok karıştırılan ifadeleri yan yana koydum.
Görünüm yaşı mı, kimlikteki yaş mı
İlanda '30-40 yaş görünümlü' yazıyorsa aranan şey ekranda o yaşta görünmektir. Kimliğinde 27 yazan ama daha olgun görünen biri de, 44 yaşında olup genç görünen biri de uygun olabilir. Bu durumda fotoğraflarını o aralığa uygun seçmen yeter; saç, kıyafet ve ışık seçimi yaş algısını ciddi biçimde değiştirir.
Bir istisna var: 18 yaş. İlanda 'reşit olmalı' ya da '18 yaş üstü' yazıyorsa bu görünümle ilgili değil, çalışma koşullarıyla ilgilidir. Reşit olmayan bir oyuncuyla çalışmak veli izni, çekim saatlerinin ona göre düzenlenmesi, sette velinin bulunması gibi ayrı bir planlama demektir; bu koşullar yapımın ve yasal düzenlemelerin gereklerine bağlıdır. 17 yaşında olup 20 gösteren biri bu ilana başvurursa, ne kadar uygun görünürse görünsün planlama tutmaz. Burada esneklik yoktur.
Tek cümlelik tarif ile bir paragraflık tarif
İki tarifi yan yana koyalım. Birincisi: 'Hastane danışmasında çalışan, yorgun, kırklı yaşlarda kadın.' İkincisi: 'Kırklı yaşlarda, eşini yeni kaybetmiş, iki çocuğunu tek başına büyütmeye çalışan, dışarıya sert, evde kırılgan bir hemşire. Sezon boyunca hikâyenin merkezindeki ailenin komşusu.' İkisi de hemşire olabilir ama takvimde bambaşka yerlerde dururlar.
Tek cümlelik tarif çoğunlukla bir ya da iki çekim günü demektir. Seçme kısa olur, karar hızlı verilir, çekim tarihi çoğu zaman ilanda yazılıdır. Bir paragraflık tarif ise aylara yayılan bir takvim, haftanın belirli günlerine bağlanmış çekimler ve muhtemelen opsiyonlu tarihler anlamına gelir. Böyle bir role başvururken kendine yeteneğin kadar takvimini de sor: önümüzdeki aylarda başka bağlayıcı bir işin, uzun bir seyahatin, taşınma planın var mı? Seçmeyi geçip ilk okuma provasında takvim çakışması ortaya çıkan oyuncu, yapım için en zor durumlardan birini yaratır.
Kısa tarifi de küçümseme. O yorgun danışma görevlisinin sahnesi belki iki repliktir, ama o gün o mekânda kalabalık bir ekip seni bekliyor olur. Zamanında gelen, repliklerini bilen ve ilk tekrarlarda işi kuran oyuncuyu koordinatörler unutmaz.
Fiziksel tarif ile davranış tarifi
Tarifler genelde iki tür bilgi taşır. 'Uzun boylu, kısa saçlı, hafif sakallı' gibi ifadeler fizikseldir. 'Alaycı, sabırsız, insanlara güvenmeyen' gibi ifadeler ise davranışa dairdir. Bu ikisi aynı ağırlıkta değildir.
Fiziksel tarif çoğu zaman bir zorunluluktan gelir: karakterin daha önce çekilmiş bir sahnede arkadan görünmüş olması, kardeşini oynayan oyuncuya benzemesi ya da bir dublörle eşleşmesi gerekebilir. Bizim masada bunun karşılığı kostüm ölçüleri, makyaj süresi ve süreklilik dosyasıdır. 'Sakallı' yazıyorsa ve çekim on gün sonraysa, bugün sinek kaydı tıraşlı birinin o sürede sakal bırakıp bırakamayacağı gerçek bir sorudur. 'Saçını kısaltmaya hazır olmalı' yazıyorsa, bunun devam eden başka bir işindeki görünümünü etkileyip etkilemeyeceğini düşün.
Davranış tarifi ise yoruma açıktır. 'Alaycı' kelimesini on oyuncu on farklı biçimde oynar ve seçme tam olarak bunu görmek için yapılır. Burada tarife harfiyen uymak yerine o kelimelerin sahnede neye dönüştüğünü göstermen beklenir. Kısacası fiziksel tarifte esneklik azdır, davranış tarifinde çoktur.
Satır aralarındaki lojistik
Karakter tarifinin altına ya da içine sıkıştırılmış bazı ifadeler doğrudan takvimle, ulaşımla ve sözleşmeyle ilgilidir. Bunları atlayan oyuncu seçmeyi geçse bile sonradan zorlanır.
- 'Şehir dışı çekim': Birkaç gün evden uzak kalacaksın demektir. Ulaşım ve konaklamanın kimde olduğu sözleşmede netleşir; bunu daha seçme aşamasında ajansına sor.
- 'Gece çekimi içerir': Çağrı saati akşam olabilir, çekim sabaha kadar sürebilir. Ertesi gün başka bir işin varsa ilanı buna göre değerlendir.
- 'Tarihler esnek' ya da 'opsiyonlu': Kesin gün belli değildir ve çağrı kısa süre önce gelebilir. Opsiyon tutulan günleri başka işlere vermemen beklenir.
- 'Araç kullanabilen', 'yüzme bilen', 'at binebilen': Beceriyi abartma. Bu bilgiler çekim güvenliği için istenir ve sette mutlaka ortaya çıkar.
- 'Kendi kıyafetleriyle': Kostüm desteği sınırlıdır. Hangi kıyafetlerin istendiğini sor, gerekirse fotoğrafla göster.
- 'Yakın temas sahnesi içerir': Senaryonun ilgili sayfasını görmeden onay verme. Sınırlarını ajansına açıkça söyle; bunlar sözleşmede yazılı olarak yer alabilecek konulardır.
Cast ilanı karakter tarifi yetmediğinde ne yaparsın
Bazı tarifler bilerek kısa tutulur; hikâye gizlidir ya da bölüm henüz yazılmamıştır. Böyle durumlarda yapımı doğrudan arayıp ek bilgi istemek yerine ajansına sor. Bizim taraftaki bilgi akışı ajanslar üzerinden yürür ve sorulan bir sorunun cevabı çoğu zaman diğer adaylarla da paylaşılır.
Elindeki tarifi üç renkle işaretlemeyi öneririm. Fiziksel ifadeler bir renk, davranışa dair olanlar ikinci renk, lojistik olanlar üçüncü renk. Lojistik rengindeki her satıra 'evet, yapabilirim' diyemiyorsan seçmeye hazırlanmadan önce bunu netleştir. Fiziksel olanlar için aynaya bak, davranışa dair olanlar için sahne çalış. Seçmeye kostüm giyerek gitme, ama karakterin dünyasını çağrıştıran sade bir kıyafet seç.
Ben bir ilanı okuyan oyuncunun kendine iki soru sormasını isterim: 'Bu insan ben olabilir miyim?' ve 'O tarihlerde orada olabilir miyim?' İkincisine dürüst cevap veren oyuncu, takvimimizde her zaman güvenilir bir isim olarak kalır. İlanları ajans üzerinden düzenli takip etmek istiyorsan başvuru formunu doldurabilirsin; tarifleri bu gözle okumaya başladığında seçme odasına çok daha hazırlıklı girdiğini göreceksin.
Bunlar da işine yarayabilir: Self tape çekimi evde nasıl yapılır, Cast Ajanslarında Oyuncu Adaylarının Makyaj ve Karakter Bağlantısı.
Sık sorulan sorular
Tarife tam uymuyorsam yine de başvurmalı mıyım?
Görünüm ve davranış tarifinde birkaç farklılık seni elemez, bu durumda başvurabilirsin. Ama yaş şartı, ehliyet, belirli bir dil gibi koşullar ve çekim tarihleri esnek değildir. Bunlara uymuyorsan başvurmamak hem senin hem yapımın zamanını korur.
Opsiyon günü tam olarak ne demek?
Yapımın seni belli bir tarih için ön rezervasyonla tutması demektir. Kesin çağrı olmayabilir ama o günü başka bir işe vermemen beklenir. Opsiyonun ne zaman kesinleşeceğini ve kesinleşmezse ne olacağını ajansınla konuş.
İlanda çekim tarihi yazmıyorsa sormak ayıp mı?
Değil. Tarihler ve çalışma koşulları genellikle ajansın yapımla yürüttüğü görüşmede netleşir, bu yüzden soruyu ajansına yöneltmek doğru olur. Sözleşmeyi imzalamadan önce çekim tarihlerini ve koşulları yazılı olarak görmen gerekir.




